“Ik kan dit niet!!!” Vaste mindset: wat is het en hoe komt je kind er vanaf?

Ben je het ook zat dat je kind regelmatig gefrustreerd roept dat hij iets niet kan en het dan opgeeft? Terwijl je weet dat als hij het blijft proberen, wel kan? Ach ja, de beruchte fixed mindset… Wat is het en hoe stimuleer je de groeimindset in je kind?

Fixed mindset – vaste mindset

Simpel gezegd zijn mensen met een fixed of vaste mindset ervan overtuigd dat je geboren wordt met een bepaalde set aan talenten en intelligentie.  En dat je het daarmee moet doen voor de rest van je leven. Ze houden niet van iets nieuws proberen en al helemaal niet van fouten maken. Als iets mislukt, zijn ze gauw geneigd om de schuld buiten henzelf te zoeken. Ze zeggen vaak dingen tegen zichzelf in de trant van: “Ik snap er niks van!”,  “Dit lukt me nooit!” en “Ik ben hier de beste in”.

Growth mindset – groeimindset

Mensen met een groeimindset geloven in een zekere mate van maakbaarheid. Als je leergierig bent en hard werkt dan word je ergens beter in. Als iets mislukt dan ligt het aan henzelf. Ze zeggen en denken eerder zaken als: “Kun je me helpen?”, “Volgende keer beter” en “ik leer van mijn fouten”.

Wil je een uitgebreidere uitleg, bekijk dan dit filmpje over fixed mindset versus growth mindset.

Vaak is het niet zo zwart-wit als het lijkt. En hebben kinderen in bepaalde situaties een fixed mindset en in andere een growth mindset. Want elk gezond kind leert lopen. Als hij het na de eerste keer omvallen had opgegeven dan had hij nu nog hulpeloos op zijn rug liggen spartelen. En met hem velen. 😉

Alhoewel het inspanning en volharding vereist, kun je je kind’s vaste mindset veranderen in een groeimindset. Voor je kind kan dit een hele uitdaging zijn. Daar waar hij eerst het liefst in zijn comfortzone verkeerde door voornamelijk te doen waar hij goed in is, zal hij nu moeten wennen aan fouten maken, nieuwe dingen proberen en niet de beste zijn.

Maar hoe doe je dit precies?

Groeimindset stimuleren|

  1. Het gaat om het proces

Leraren spelen een grote rol in het ontwikkelen van een groeimindset bij hun leerlingen. Door bijvoorbeeld geen stickers of complimenten te geven voor foutloos werk, maar eentje voor een goede concentratie, vredige samenwerking of vlot werktempo. Het gaat erom dat de kinderen de juiste strategie toepassen, niet dat ze de taak perfect uitvoeren. Toch blijkt dit lastig in onze prestatiegerichte maatschappij.

Ook als ouder is het belangrijk dat we complimenten geven over het proces en niet het eindresultaat. Zo is een tekening niet ‘mooi’, maar heeft je kind ‘de kleurtjes goed bij elkaar gezocht’. In de praktijk blijkt op deze manier complimenteren lastiger dan het lijkt. We zijn zo gewend om het resultaat van een compliment te voorzien. Het kost echt even tijd en oefening voor je gewend bent om dit anders te doen. Bovendien kom ik hier in huis inmiddels niet meer weg met een enkel ‘ik vind het knap dat je je zo goed hebt geconcentreerd’. Hun antwoord: “Dat zeg je altijd, mam, maar vind je mijn tekening nu mooi of niet..?”. Meer lezen over hoe je op de juiste manier complimenten geeft? Dat kan!

2. Het gaat om de inspanning

Vertel je kind dat iets (nieuws) proberen belangrijker is dan winnen of de slimste zijn. Mijn oudste heeft een jojo in haar schoen gekregen van Sinterklaas. Jaloers kijkt ze naar de paar trucjes die ik ermee kan. Ze vraagt hoe ik er zo goed in ben geworden. Ik leg haar uit dat ik het als kind veel gedaan heb en er hierdoor beter in werd. Ik vertel haar dat als ze dit flink oefent, dat ze dan alle trucjes kan die ik haar heb laten zien, en meer. Hoewel het altijd afwachten is wat er van mijn wijsheden blijft hangen, knikt ze bevestigend.

In de middag is ze af en aan in de weer met haar nieuwe jojo. In het begin ging hij alle kanten op, maar inmiddels kan ze hem netjes opvangen. Later hoor ik haar zeggen: “Ik ga dit vaker doen. ”Hoezo?”, vraag ik haar nieuwsgierig. ”Omdat ik het leuk vind en er zo beter in word.” Ik glimlach en knik haar bemoedigend toe. Voor deze keer: mission accomplished.

3. Het gaat erom dat fouten maken oké is

Fouten maken mag, sterker nog, het is noodzakelijk als je iets wilt leren en ergens beter in wilt worden. Ik heb mijn kinderen geleerd om tot vervelens aan toe te zeggen: “Fouten maken mag, fouten maken doe ik met een lach.” Het is zelfs een heus liedje geworden. Aan het eind trekken we met onze handen de mondhoeken omhoog. Dan lachen we erom en is de frustratie van een mislukking al gauw weer geneutraliseerd. In het begin konden ze me wel schieten als ik dit zei. Nu kunnen ze me nog steeds schieten, maar zeggen ze het wel uit zichzelf.

4. Ik wil het, ik kan het, ik doe het!

Als je kind uit angst om te falen weerstand voelt om iets nieuws te proberen of nieuwe dingen het liefst vermijdt dan wil het volgende ook helpen. Laat je kind 10 keer hardop zeggen: “Ik wil het, ik kan het, ik doe het!” Terwijl het in zijn handen klapt en tegelijkertijd op de grond stampt. Zo moedigt hij zichzelf aan. Vervolgens doet hij wat hij eerst spannend vond.

Zijn brein onthoudt dan dat hij zijn angst overwonnen heeft. De volgende keer dat hij iets niet goed durft, zal je kind merken dat hij al iets moediger is. Hoe meer successen hij ervaart hoe beter het voor hem is. Hierdoor krijgt hij meer zelfvertrouwen en neemt de faalangst of het perfectionisme langzaam af.

Hulpmiddel
‘Je fantastische, elastische brein’ is een geweldig boekje dat je kind duidelijk uitlegt hoe het brein werkt en dat fouten maken een van de beste manieren is om te leren. Superleerzaam voor zowel ouder als kind (of coach) en een eye-opener voor kinderen met een fixed mindset. Uiteindelijk is de eerste stap naar verbetering: bewustwording. Het boek is o.a. verkrijgbaar bij Bol.com of Managementboek.

Dymph
Dymph
Mijn naam is Dymph. Ik ben mede-oprichter van Kids Mind Academy. Ik heb een marketingcommunicatie- en een onderwijsachtergrond. En ben nu ook kindercoach. Ik houd van het communicatievak en van praktische kennis en vaardigheden overdragen aan kinderen (en hun ouders), zodat ze sociaal-emotioneel gezien zelfredzaam worden. Waar mogelijk doe ik dit met humor.
Dymph
Dymph
Mijn naam is Dymph. Ik ben mede-oprichter van Kids Mind Academy. Ik heb een marketingcommunicatie- en een onderwijsachtergrond. En ben nu ook kindercoach. Ik houd van het communicatievak en van praktische kennis en vaardigheden overdragen aan kinderen (en hun ouders), zodat ze sociaal-emotioneel gezien zelfredzaam worden. Waar mogelijk doe ik dit met humor.
Growth mindset

Inhoudsopgave

Deel op Facebook... Twitter... LinkedIn... Pinterest... WhatsApp...
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on whatsapp